Bể có CO2 và không CO2: khác nhau thế nào, bộ CO2 gồm những gì

CO2 làm gì trong bể thuỷ sinh?

Cây dưới nước cũng quang hợp như cây trên cạn: cần ánh sáng, CO2 và dinh dưỡng. Đó chính là 3 chân kiềng. Trong nước, lượng CO2 hoà tan tự nhiên rất ít, nên đèn càng mạnh thì cây càng “đói” CO2.

Bơm thêm CO2 giúp cây quang hợp mạnh hơn, mọc nhanh, lá to, lên màu đẹp. Khi cây quang hợp đủ mạnh, nó nhả oxy thành những hạt bọt li ti bám trên lá, gọi là pearling.

Sục oxy thì không khí cũng có CO2, sao vẫn phải bơm CO2?

Đây là câu rất nhiều ae hỏi mình. Câu trả lời nằm ở lượng:

• Không khí chỉ có khoảng 0,04% CO2. Nước tiếp xúc với không khí, dù được sục, cũng chỉ giữ được khoảng dưới 1 mg CO2 trong mỗi lít nước.
• Bể trồng cây cần khoảng 20–30 mg/lít để cây mọc khoẻ, lên màu. Tức là gấp vài chục lần lượng mà sục khí mang lại.
• Sục khí mạnh làm mặt nước xáo trộn, CO2 trong nước còn bị đẩy ra ngoài cho tới khi bằng mức rất thấp của không khí. Vì vậy bể có CO2 ban ngày thường không sục oxy.

Nói gọn: sục oxy là cho cá thở, bơm CO2 là cho cây ăn. Hai việc khác nhau.

Ban đêm thì ngược lại: cây không quang hợp mà còn hô hấp, nên nhiều ae tắt CO2 và bật sục oxy lúc tắt đèn để cá khoẻ.

So sánh bể có CO2 và không CO2

Khi nào không cần CO2?

• Chơi biotope, hệ suối, chum ban công: cây ít hoặc là cây dễ.
• Trồng cây chậm, dễ như ráy, dương xỉ, rêu, bucep.
• Muốn bể yên, ít tỉa, ít thay đổi.

Mấu chốt của bể không CO2 là đèn không quá mạnh, không bật quá lâu. Đèn mạnh mà thiếu CO2 thì cây không theo kịp, phần ánh sáng thừa thành thức ăn cho rêu.

Khi nào nên có CO2?

• Muốn chơi Nature, Iwagumi, Hà Lan.
• Muốn trồng thảm tiền cảnh hoặc cây đỏ.
• Muốn bể lên nhanh, cây khoẻ, màu đẹp.

Người mới lắp CO2 ngay từ đầu cũng hoàn toàn được. CO2 nạp rất rẻ, nên ae chơi cây thường xả CO2 khá căng và cho chạy theo giờ đèn. Điều quan trọng nhất là CO2 phải ổn định: ngày nào cũng như ngày nào, bật tắt đúng giờ. CO2 lúc nhiều lúc ít mới là thứ làm rêu lên.

Một bộ CO2 gồm những gì?

Bình nhôm hay bình MT3?

• Bình nhôm: nhẹ, đẹp, không gỉ, đặt cạnh bể gọn gàng. Dung tích thường nhỏ nên phải nạp thường xuyên hơn, giá vỏ bình cao hơn.
• Bình MT3 (vỏ bình CO2 loại 3kg): rẻ, chứa nhiều, lâu mới phải nạp lại. Bình thép nặng, to, thường để dưới tủ. Nên chọn bình còn tốt, còn hạn kiểm định, và dùng đầu nối hợp với van giảm áp.

Bể nhỏ đặt trên bàn thì bình nhôm cho gọn. Bể từ 60 trở lên, có tủ để giấu bình thì MT3 kinh tế hơn.

Sủi nào cho CO2 ra mịn?

Bọt càng mịn thì CO2 càng tan nhiều vào nước, đỡ phí. Với bể nhỏ và vừa, sủi gốm mịn là dễ dùng nhất. Đặt sủi ở chỗ dòng nước từ lọc đi qua để bọt bị kéo đi khắp bể. Sau một thời gian sủi bám bẩn, bọt to ra, lúc đó vệ sinh sủi là bọt mịn lại.

Van điện hay van cơ?

Nên dùng van điện. Van điện cắm chung ổ hẹn giờ với đèn: đèn bật thì CO2 chạy, đèn tắt thì CO2 ngừng. Nhiều ae cho CO2 chạy trước đèn khoảng 30–60 phút để lúc đèn bật nước đã đủ CO2.

Van cơ chỉ có thể xả liên tục 24/24. Ban đêm cây không dùng CO2, CO2 dồn lại trong nước, cá dễ ngộp, lại phí khí. Chỉ nên để van cơ với bể ít cá và xả rất nhẹ.

CO2 có an toàn không?

• Với người: bình CO2 là bình áp suất. Dùng van giảm áp đúng chuẩn, dựng bình thẳng đứng, để chỗ thoáng, tránh nắng nóng và va đập. Khi tháo lắp van phải khoá bình trước.
• Với cá: CO2 quá nhiều thì cá ngáp trên mặt nước, bơi lờ đờ. Lúc đó tắt CO2, bật sục oxy, thay bớt nước, rồi giảm lượng CO2 xuống.

Chỉnh CO2 thế nào?

Bắt đầu với ít bọt mỗi giây, tăng dần trong vài ngày. Nhìn dropchecker: xanh lá là vừa, xanh dương là thiếu, vàng là dư. Kết hợp quan sát cá vào cuối giờ đèn, lúc CO2 trong nước cao nhất.

Chọn mua từng món, lắp thế nào cho kín, chỉnh bao nhiêu bọt cho từng cỡ bể mình viết kỹ trong Chặng 4: Chân kiềng CO2 của lộ trình. Ae đang tính lắp CO2 thì đọc chặng đó trước khi mua.

Bài tiếp theo trong lộ trình: chọn kích thước bể đầu tiên. Bể to hay bể bé thì dễ chơi hơn?